U kunt op onderstaande link klikken om de liturgie van deze dienst te downloaden:
Liturgie 19 Februari 2012

Nog wat meer over verbeeldingskracht: ik moest denken aan het laatste deel van de show van Herman Finkers ’Na de pauze.’ Hij vertelt daar dat zijn ouders, toen hij nog een kind was, naar een ouderavond gingen op school. En dat de leraar zei: Herman heeft een bijzonder sterke fantasie, maar maakt u zich niet ongerust, die krijgen we er nog wel uit. Als de leraar het had over een boom zei hij dat een boom in wezen niets anders was dan een zuurstoffabriek. En zegt Herman: dat benauwde mij en verstikte alle poëzie. Tot de kapelaan in de klas kwam en zei: er is maar één God en hij bestaat uit drie personen. Goddank, dacht Herman, met hem kun je praten. De kapelaan zei ook: God is het begin van alles, vóór God was er niks en Maria was zijn moeder. Herman zegt: Het was alsof mijn dichtgeknepen keel weer openging en ik weer kon ademhalen. De kapelaan barstte van de verhalen met ruimte.
Herman had verbeeldingskracht nodig, ruimte om te dromen. Geen dichtgetimmerd systeem waarin alles klopt maar dat alle ruimte wegneemt. Geen rationele benaderingen over een boom als zuurstoffabriek die de verwondering dood maken.

Ik kwam in het nieuwste nummer van het spirituele blad Happinez een artikel tegen om je eigen zonnetoren te maken. Er staat: Als je smacht naar vakantie maar geen tijd of geld hebt, kun je in je luchtkasteel een zonnetoren fantaseren. En dan staat beschreven hoe je in vijf minuten in die Zonnetoren kunt komen en het gevoel daar kunt vasthouden.
In de hectiek van de dagelijkse realiteit, is het goed om ruimte te blijven voelen, verbeeldingskracht. En kan zo’n oefening helpen. Helpen om je leven in een groter perspectief te blijven zien, in het perspectief van God.

Vorige week vertelde ik al over de situatie van E. Een deel van het joodse volk was in ballingschap in Babel. Het volk is in mineur stemming. Er is alle reden om het niet meer te zien zitten, om de hoop te verliezen. E. zou priester zijn geworden maar hij is ver weg van de tempel in Jeruzalem. Maar blijkbaar heeft hij goddank nog verbeeldingskracht, is niet alles bij hem kapot gemaakt en verslagen geraakt, want hij krijgt visioenen.
Ik heb het vorige week gehad over de vier wezens met de vier gezichten: van een mens, een stier, een leeuw en een adelaar en over hun vier vleugels. Over de symboliek van de dieren en het getal vier. Wie dat nog wil horen, kan op onze website de preek lezen of beluisteren.
Hier komen er wielen bij, met hoge velgen en afgezet met ogen. Wielen die normaal gesproken bedoeld zijn om op de grond te rijden, maar hier zijn ze niet aan de grond te houden. Als een vliegtuig stijgen ze op. Verwijzen de ogen naar de alziendheid van God? Het voertuig lijkt op een ufo.
De wielen stijgen dus op. Naar een koepel. Twee vleugels zijn uitgespreid en twee vleugels zijn toegevouwen en bedekken hun lichaam. Dat is wel bijzonder. Blijkbaar kun je niet alleen maar gaan vliegen en zweven, maar is het ook belangrijk je af te schermen. Als je contact hebt met het hogere kun ook gaan zweven, maar daarom moet je juist ook geaard blijven. Contact houden met de grond, met je lichaam. Daar doet me dit aan denken. Het geluid van de vleugels wordt daarna omschreven als het gebulder van de zee, een dreunend leger, de stem van de Ontzagwekkende, het rumoer van een mensenmassa. Het geluid is dus overweldigend.
Boven de koepel iets dat lijkt op een troon van saffier, de meest waardevolle edelsteen. Hemelsblauw is saffier, de hemel wordt genaderd. En bovenop de troon de gedaante als van een mens. Toch wel een mens, god heeft mensentrekken. Vanaf zijn lendenen (schaamstreek staat er eigenlijk) naar boven toe iets dat glansde als wit goud en door vuur omgeven was, een stralende gloed. Als een regenboog. E. wordt in stralend licht en prachtige kleuren opgenomen. In het verbond van God. Een mystieke ervaring is het.
E. nadert zo de heiligheid van God. Dus ook in de vreemde, in de ballingschap is God niet ver. Hij is niet aan de tempel in Jeruzalem gebonden. Voor een priester als E. betekent dit een nieuw perspectief. God rijdt in zijn mobiele heiligdom naar zijn mensenkinderen.
Overal is hij aanwezig, ook in de benauwenis en gevangenschap.
Ik heb laatst samen met de kinderen de film gezien The Shawshank Redemption. Over een man Andy die onschuldig vastzit, veroordeeld vanwege moord op zijn vrouw. Het gaat er vreselijk toe in de gevangenis. Via een vriend Red die dingen de gevangenis in kan smokkelen krijgt hij een klein geologenhamertje. Het lijkt een onschuldig dingetje maar 20 jaar is hij bezig om met zijn geologenhamertje een gat te graven om zo te ontsnappen. Hij bedekte het gat met een poster. Het hamertje verborg hij in zijn bijbel. Hij behield zijn droom en kwam vrij. Vlak daarvoor heeft hij een gesprek met Red. In dit gesprek maakt hij Red deelgenoot van zijn droom: een klein hotel openen in Mexico aan de Stille Oceaan en een oude boot opknappen om met gasten de zee op te varen. Volgens Mexicanen heeft de Stille Oceaan geen geheugen, zo vertelt Andy aan Red, en daarom wil hij daar de rest van zijn leven doorbrengen. Ook zegt hij tegen Red dat hij daar best een man zou kunnen gebruiken die dingen kan regelen. Red, die geen hoop meer heeft op een ander leven, zegt dat hij geïnstitutionaliseerd is en dat hij denkt dat hij het niet meer zal redden in de wereld buiten de gevangenis. Hij verwijt Andy vervolgens valse hoop te koesteren. Andy reageert daarop door te zeggen dat je op een bepaald moment gewoon een besluit moet nemen: “Wil je doorgaan met leven of beginnen met doodgaan?”. Daarna vraagt hij Red of hij, als hij ooit weer vrijkomt, hem een plezier wil doen? Red stemt in en Andy geeft hem een opdracht voor als hij vrijkomt. Hoop houdt Andy op de been en door Red een opdracht te geven voor als hij vrijkomt, geeft hij Red een doel en daarmee ook hoop en wijst hem daarmee de weg naar vrijheid. ‘Hope is a good thing, maybe the best.’ En Red komt na 40 jaar ook vrij en vindt Andy in Mexico. Hij laat zich godzijdank verleiden door de hoop, het verlangen naar vrijheid, naar de eindeloze zee.
Leer mensen te verlangen naar de eindeloze zee, naar een leven in vrijheid zodat hun verbeeldingskracht wordt aangesproken en ze dingen zien die eigenlijk niet bestaan. Alleen als mysterie, in de verbeeldingskracht van God. God komt altijd weer bij de mensen, omgeeft ons dan met stralend licht, zodat we kunnen optrekken uit de valleien van angst en van dood. Dat is het goede nieuws. Er is ruimte, er is vrijheid, er is hoop. Er is een weg uit het gevangen zijn… Gebruik je verlangen en verbeeldingskracht en je zult grote dingen zien.

Het is de eerste zondag van de 40-dagentijd. We gaan met Jezus op naar Jeruzalem, het is een weg door de woestijn, door het lijden heen.

Een alternatieve viering. En verder is daar zoals gewoonlijk nog niets van bekend. De verwachting is dat we dan internet in de kerk hebben en daar moeten we dan natuurlijk ook gebruik van maken!

We lezen verder uit Ezechiël, hoofdstuk 1, verzen 15-28. We gaan verder met het visioen dat Ezechiël krijgt.
Een tron met wielen ziet hij, een troonwagen, teken dat God regeert.
De beelden uit het visioen zijn ongewoon, maar ook weer niet zo ongewoon, als wij denken aan alle films met
mythische figuren en science-fictionachtige voorstellingen, die wij langs zien komen. Denk aan Harry Potter, Lord of the Rings, Avatar e.d.
We zullen deze zondag ook veel aan zang doen. T.O.G. komt zingen, deels met ons.

Maar dan gebeurt er iets. De hemel gaat open. En hij ziet gezichten, visioenen van God.
Waar komen visioenen vandaan, zegt Nico ter Linden? Dalen ze uit de hoge hemel neer of stijgen ze op uit de diepten van de eigen ziel? Allebei. Zij wellen natuurlijk op uit de diepten van de eigen ziel maar door de ontvanger worden ze als komend van God ervaren. De hand van de Heer was op mij, zegt E.

Het visioen wat nu volgt is best lastig te begrijpen. Daarom zeggen Joodse geleerden dat je dit pas mag lezen als je 30 jaar bent. Eerder kun je het niet begrijpen. Mythische wezens komen er in voor, half dier, half mens. Ze staan ver van ons af, hoewel ik ook moest denken aan de populaire films als Harry Potter, Lord of the Rings en zo, waarin zulk soort figuren voorkomen. Blijkbaar spreken dit soort mythische voorstellingen mensen ook altijd aan.
Zijn ze toch ergens herkenbaar en liggen zulk soort beelden ook in onze ziel verankerd.

Maar eerst steekt er een stormwind op, komend uit het Noorden, een grote gloeiende wolkenmassa, een vuur van bliksemflitsen. Daar middenin iets dat glanst als wit goud.
In het midden van het vuur iets wat leek op vier wezens. Ze leken op mensen maar ze hadden vier gezichten en vier vleugels. Naar alle vier windrichtingen, de vier hoeken van de aarde. Daar verwijst het getal vier naar. Vier is het getal van orde en harmonie, het paradijs heeft vier hoeken. Je hebt de vier elementen: aarde, lucht, water en vuur.
Welke kant de wezens dus ook uit willen, het is altijd voor een van deze vier rechtdoor. Ze hoeven zich niet om te draaien. Ook hebben ze vier handen en staan ze opgesteld in een vierkant, op vier hoeken. Voor de toeschouwer: van welke kant je het ook bekijkt, het levert altijd hetzelfde beeld op. Hun benen zijn recht en hun voeten lijken op de hoeven van een kalf. Kalfshoeven zijn nog roze en zacht. Hun weg is recht zou je kunnen zeggen, ze leven rechtvaardig, blijven op de rechte weg. Ze draaien nooit om. De wezens flitsen heen en weer als bliksemstralen. Er gaat vuur tussen hen heen en weer. De vonken vliegen er vanaf. Het woord dat hier wordt gebruikt, betekent ook wel elektriciteit.

Er zijn ook vier dieren, of eigenlijk drie.: de leeuw die naar kracht verwijst, de adelaar is snel en heeft een scherpe blik, de stier verwijst naar vruchtbaarheid en de mens naar de geest, het denkvermogen. De vier dieren worden ook verbonden aan de vier winden met hun gebieden en de vier seizoenen. Ze zijn ook de vier tekens van de dierenriem: stier, leeuw, schorpioen en waterman. De vier dieren komen ook terug in het visioen uit Openbaring. Schorpioen staat voor de adelaar en waterman voor de mens. In de joodse traditie werden de vier dieren tot cherubs, troonengelen van God. De vier evangelisten werden in de eerste eeuwen na Christus geassocieerd met deze cherubs.
Het waren Ireneus van Lyon († 202; feest 28 juni) en Hippolytus van Rome († 235; feest 13 augustus), die bedachten, dat deze vier diersymbolen op de evangelisten toegepast konden worden. Zo werd:
Matteus vereenzelvigd met de gevleugelde mens
- naar verluidt, omdat zijn evangelie begint met de menselijke stamboom van Jezus Markus met de gevleugelde leeuw
- woestijndier, omdat zijn evangelie begint met Johannes de Doper in de woestijn, en omdat er van Jezus gezegd wordt dat hij in de woestijn verbleef temidden van de wilde dieren
Lukas met het gevleugelde rund
- een offerdier, dat rijmt op het offer dat Zacharias in de tempel brengt aan het begin van het Lukasevangelie
Johannes met de gevleugelde arend of adelaar
- omdat in zijn evangelie de woorden een hoge vlucht nemen en hij met scherpe blik Gods geheimen doorziet.
Tot zover toch wat uitleg over de symboliek in dit verhaal.

Wat is de boodschap, wat kunnen we hiermee?
God verschijnt aan E. in een uitzichtloze situatie. De heerlijkheid en aanwezigheid van God komt in al zijn glorie op E. af. In wolk en vuur laat God zich zien in een periode waarin het volk zoekend is en God verder weg lijkt dan ooit. En tegelijkertijd wordt hier de mens als kroon van de schepping groot gemaakt. Als een stier, een adelaar, een leeuw, een engel. Bovenmenselijke gaven worden aan de mens toegeschreven. Vleugels, zodat ze kunnen opstijgen en boven zichzelf worden uitgetild. Er kan iets nieuws beginnen.
Het volk in Babel is niet ten dode opgeschreven. Het volk zal in beweging komen.
Met Jezus is iets nieuws begonnen. Ook hij had een visioen, zag de hemel opengaan en mensen kwamen in beweging. Mensen werden genezen van ziekte en onreine/zieke gedachten. Ook hij trok verder, zegt Marcus, draait zich niet om, maar gaat vooruit.
Misschien hebben wij niet van die visioenen of zien de hemel opengaan.
Maar dat geeft niet. Als we maar niet de moed verliezen, het geloof in een nieuw begin.
Als we maar dromen blijven dromen en vergezichten blijven zien.

1. Wij mensen blijven dromen dromen, en vergezichten zien,
een nieuwe aarde die gaat komen, te vinden al misschien.
Wij dromen van de mensenrechten, die ieder mens dan heeft,
niet langer tegen onrecht vechten, daar ’t recht van liefde leeft.

2. Verdwenen zijn de dictaturen, gevangenschap en pijn,
verbanning en verdriet verduren, God zelf zal bij ons zijn.
Wie in die dromen durft geloven, voelt zelf verandering:
vertwijfeling en wanhoop doven, in blijde aarzeling.

3. En licht en sterk, vol zachte krachten, die onverzet’lijk zijn,
bevechten wij de kwade machten, die niet te tellen zijn.
Waar mensen putten uit de bronnen, van droom als werk’lijkheid,
dáár is Gods toekomst al begonnen, in onze levenstijd.

Dat de bijbel een oud boek, dat kon je vandaag wel merken in de lezingen. Het is zo ouderwets, zo uit de tijd, dat ik voordat ik de lezingen doe, er een verklaring bij moet geven anders denk je ‘waar gaat dit over’.
Eigenlijk geldt dit natuurlijk voor de hele bijbel: je moet een beetje de omgeving er van kennen, de context, het land, de cultuur, de gewoontes om te begrijpen waar het over gaat.
Als mensen de bijbel als een citatenboek gebruiken in de zin van ‘het staat er, dus is het zo’, dan vergeten ze dat vaak. Dan krijg je een geloof dat is opgebouwd uit zekerheden en een preek die zegt ‘zus en zo zit het’. Dan krijg je ook rotsvaste uitspraken over ‘God is…’of ‘Jezus heeft voor ons….’.
En dat zijn nou net de dingen waar velen van ons niet mee uit de voeten kunnen. We kunnen soms wat verlangend kijken naar kerken die nog vol zitten en waar zelf nog jongeren zijn. En ik wordt daar wel eens moe van als ik dat weer hoor, want ik heb niets aan dat geloof. Dat geloof staat te los van mijn leven. Misschien dat zij daar mee kunnen leven, ik niet. En ik denk de meesten van ons niet.
Wat kan je dan met die bijbelverhalen. Wat moet je daar nog mee.

Ik ga de drie lezingen langs, van het eerste testament, de lezing uit Deuteronomium, naar de brieflezing van Paulus om dan, u raadt het al, uit te komen bij het evangelie van Jezus Christus.

Deuteronomium is het vijfde boek van de bijbel. Het verhaal wil dat het volk Israel, aan wie dat boek ik gegeven in de woestijn bij een berg deze geboden uit de hand van God heeft gekregen.
Hun leider Mozes was de berg opgegaan en kreeg ze van God aangereikt. Tien zette hij er op steen.
De tien geboden. Zij zijn de leidraad geworden. Maar daar buiten om, zijn er nog een paar honderd geboden overgebracht waar wij, christenen, zo goed als niets mee doen. Alleen als het ons uitkomt.
Als je tegen homosexualiteit bent, dan kan je daar uit citeren en kijk je niet naar een paar verzen verderop waar staat dat je je buurman moet stenigen als hij op zondag werkt. Of dat je geen schaal- of schelpdieren mag eten want dat wordt jij gestenigd. Zo gaan mensen daar mee om.
Daar heb ik dus niets aan, het is willekeur. Wat dan wel.
Ronduit gezegd, we kunnen mog maar weinig met de meeste van die geboden. Ze zijn uit de tijd.
Dat geeft niet, we kunnen ze parkeren in de geschiedenis, in de bijbelse geschiedenis.
Maar je kan er nog wel wat van leren als je kijkt naar de geest die eruit spreekt, de mentaliteit.
In het stukje van vandaag worden allerlei soorten van toverij en waarzeggerij aan de kant geschoven. Daar moet je niet aan mee doen. Dat weten wij ook ondertussen, het meeste i s gebaseerd op bijgeloof. Ook al is er meer tussen hemel en aarde.
Ik heb een vrouw begeleid die echt helderziend was, dus ik zeg niet dat het allemaal onzin is. Zij leed daaronder. Het is niet zo eenvoudig.
Waar het om gaat is dat in het land waar Israel terecht kwam een cultuur was, een religie met allerlei elementen van waarzeggerij, tovernarij waarin mensen zich uitleveren, hun geld, hun tijd, noem maar op aan vage dingen.
Maar we kunnen dat niet hanteren, niet manipuleren, niet beheersen. En de vraag is: dient het je leven, dient het de liefde, dient het ons samenzijn. Worden we er beter van.
Je zou kunnen zeggen het is zo iets als dat je voor 1.50 per minuut naar RTL belt voor je toekomstvoorspelling en tien minuten later ophangt, 15 euro armer en een vaag verhaal rijker.

Wat zet Deuteronomium er tegenover. Je hebt er niets aan, iemand die je voorspelt hoe je leven zal verlopen. En de allerhoogste heeft er de pest aan als mensen zich zo uit handen geven. Zo hun eigen verantwoordelijkheid, hun eigen kunnen, hun eigen mogelijkheden ontkennen.
Tegenover die voorspellers stelt D de profeet.
Een profeet, iemand die in naam van de Allerhoogste spreekt. Iemand die je aanspreekt in Gods naam. Dan gaat het over je leven.
En D stelt dan meteen de vraag ‘hoe herken je een profeet’. Want een profeet die doet soms bijna dezelfde dingen als een waarzegger.
Het antwoord is: kijk naar het resultaat. Als zijn woorden niet uitkomen, dan is het geen woord van God.
Met andere woorden: een profeet is iemand die zo spreekt, dat wat hij of zij zegt ook waarheid wordt, waarheid kan worden. Werkelijkheid kan worden.
En als je kijkt in de bijbel naar de profetiën dan zie je dat daar altijd een scenario wordt neergezet waarin jij, waarin wij iets kunnen doen.
Wij zelf moeten ons leven ter hand nemen en het vormen en invullen.

Dat is het bijzondere van dat Joodse boek die bijbel. Het manipulatieve, dat mensen kunnen manipuleren met de waarheid, de werkelijkheid, de toekomst, de pretentie het te weten, die wordt daar weggehaald.
En vergis je niet: ook de pretentie in Naam van God te spreken.
Tot op de dag van vandaag wordt in naam van het geloof de mensen allerlei geboden aangepraat wat ze moeten en mogen en niet mogen, van Iran tot Jeruzalem, tot Staphorst, in naam van God.

Niet voor mij. Ik geloof, ja, maar ik moet zelf in gesprek met jullie, met de traditie, met de mensen om mij heen, bepalen wat goed is voor mijn leven, voor de gemeenschap. En zo mijn leven vorm geven. Niet met de pretentie dat ik het weet, dat ik het in Naam van God doen.
Maar dat ik het naar beste weten tracht vorm te geven aan hoe ik denk gezicht te mogen geven aan God
Verder kom ik niet.
Wat mij wordt aangereikt uit de bijbel dat is die opdracht. Om zelf mijn leven ter hand te nemen. Oog in oog met het lot, met alles wat mij kan overkomen, en de mensen die mij lief zijn. Daar is geen manipulatie mogelijk. Dat ligt niet vast, daar is de ruimte voor mij als mens om mijn eigen inbreng te hebben.
Ik vorm mijn leven mee in de stroom van het leven waar ik deel van ben.

En dat is bijzonder van het Joodse geloof. In een tijd en een wereld waarin men geloofde dat alles was voorbestemd en werd bestuurd door onzichtbare machten en krachten, kwam daar een geloof op dat sprak van de eigen inbreng en eigen verantwoordelijkheid van mensen.
Wij worden niet geleefd, wij leven.
Alleen als je je leven niet op neemt, als je de tijd dood, met doorgaan op de automaat, ja, dan wordt je geleefd.

In 1 Cor. 8, we zijn dan een paar duizend jaar verder, zie je hetzelfde. Het gaat over het eten van offervlees.
In Corinthe was een tempelcultuur, veel reizigers, veel handelaren. Veel offers. Je kocht een dier om te offeren, dikke handel natuurlijk, daar werd goed verdiend. Het dier werd geofferd, je kreeg een klein deel daarvan om op te eten.
Je zou zeggen, vette BBQ, maar nee, je offerde om de goden goed te stemmen.
Met andere woorden: je probeert dan God voor je te winnen, door een offer te brengen, te manipuleren.
Als God maar voor ons is, dan veroveren we de wereld.

‘Nee’, zegt Paulus, ‘wij geloven helemaal niet in allerlei goden’. En dan speelt hij er even mee, dan zegt hij ’er zijn een heleboel zogenaamde goden en meesters’, maar dat is niet de Ene. Die zijn niet die God met een hoofdletter.

En dan gaat hij in op dat eten van offervlees of je dat dan wel of niet mag doen. Dan zegt hij dat dat niets uitmaakt want je gelooft er niet in.
Met andere woorden, ook hier, het maakt niet uit. Het heeft geen zin om god iets af te smeken met offers of gebeden, zo werkt het niet.
God is geen automaat waar je iets ingooit en dan komt je wens uit.
Je kan god niet manipuleren.
Of breder: je kan het leven niet manipuleren.
Om het maar plat te zeggen: we kunnen God wel bidden om vrede, maar als wij het niet doen, als wij de vrede niet leven met elkaar, dan verandert er niets.
Bidden, is dus niet aan God vragen of hij het wel even wil oplossen. Als het zo was, dan was dat al lang gebeurd.
Nee, bidden is jouw verlangen, jouw zielsverlangen uitspreken voor de Allerhoogste omdat jij het tot jouw ding, tot jouw project, tot jouw taak, je roeping wilt maken om dat te realiseren.
Als wij bidden voor onze kinderen, of voor onze ouders, of voor de kerk, of voor de wereld, dan doen we dat om uit te spreken voor God en voor elkaar: wij willen daar voor gaan staan. Wij willen zoeken en vinden hoe we dat in ons leven vorm geven.

Terug naar Paulus even. Over dat offervlees. Zinloos zegt hij, stelt niets voor.
Mag je het dan eten, zo vroegen ze hem.
Wat zegt Paulus? Maakt niet uit, je gelooft er toch niet in?
Alleen als je broeder, je naaste daardoor van slag raakt, dan moet je weten wat je doet.
Het gaat dus niet om bijgeloof, maar om gezamenlijke verantwoordelijkheid. Omzien naar elkaar.
Daar gaat het om.

Je ziet in de twee verhalen, in Deuteronomium en in Corinthe een overeenkomst. En dat is, dat God, het leven, de waarheid, de werkelijkheid, ik zeg maar wat, ik weet ook niet precies wat dat is. Dat God zich niet laat manipuleren. Niet door waarzeggerij, door toverij, niet door offers.
Wij kunnen God niet manipuleren, en ook het leven niet.
We leiden aan het leven, we genieten van het leven, het overkomt ons, we kunnen het vormen, we kunnen sturen, we kunnen ons gedragen weten in de hand van God.
Maar wij hebben het leven niet in de hand. Het overkomt ons en wat wij daarin doen is van wezenlijk belang om het menswaardig te maken.

Als we de bijbel lezen is het niet om te zeggen: zus en zo zit het en dat en dat moet je dus doen.
Dan is het om met elkaar stil te staan bij wat het ons zeg voor hoe wij met elkaar en met onszelf om kunnen gaan in het leven.
Hoe kan je iets verstaan van het wonder van het leven dat ons is gegeven. En wat is dat voor een wonderlijk verhaal dat wij gedragen worden. Dat wij spreken van iets dat ons leven overstijgt. Dat wij spreken over God.
Wij tasten, wij zoeken, en dat kan alleen met respect, door te luisteren.

We komen bij Marcus. We lazen over het optreden van Jezus in Kapernaüm.
Was dat het eerste optreden van Jezus? Volgens Mattheus wel, maar we weten het niet. Matteheus heeft zijn eigen verhaal over Jezus geschreven. Het gaat ook niet om de volgorde, het gaat om de inhoud.
Wat zegt Marcus: de mensen stonden versteld omdat hij onderwees ‘als iemand met volmacht’ . Zo heeft Ousoren het vertaald. ‘Met gezag’ vertaalt het N.B..G en ook de N.B.V.
Wanneer heb je gezag. Gezag is iets anders als macht.
Een machtswoord moet altijd zichzelf overeind houden.
Met geweld, of met drang, of met dwang.

Gezag heeft iets als iets bij jou binnenkomt en je herkent het, dat je zegt ‘ja, dat klopt’, ‘zo ervaar ik dat’.
Gezag moet dus aansluiten bij hoe jij het beleeft.
Dat klinkt heel mooi, maar dat gebeurt in Iran, in Jeruzalem en in Staphorst ook.
Je gelooft, je leert te geloven wat je in jouw omgeving meekrijgt. Zo wordt je gevormd.
Dat maakt het dus zo moeilijk. Daarom ben je het nooit met elkaar eens.
En daarom zijn er zoveel geloven.
En daarom kunnen mensen ook het volkomen tegenovergesteld geloven.

We komen er niet verder mee in de zin van wat is waar, wat is waarheid.
We krijgen daarmee geen antwoord op de vraag ‘hoe zit het nu, wie is God, wat moet ik doen’.
Wij blijven met lege handen.

Alhoewel, lege handen.
Nee, een mand vol verhalen, een boek vol.
Een mens, van wie wij zeggen, van God gegeven. Met verhalen hoe mensen genezen, hoe mensen worden bevrijd.
Die eerste mens die in ons verhaal uit Marcus tegenover Jezus komt te staan schreeuwt het uit van angst ‘ben je gekomen om ons te vernietigen?’
Die mens is bezeten, bezeten van angst.
De angst is hem of haar de baas.
Zo zeer, dat de mensen in die tijd dachten dat er een boze geest in zo iemand huisde. Dat is van die tijd.
Wij zeggen ‘zo iemand is ziek’.

Als je het verhaal leest, dan zie je dat Jezus die boze geest uitdreef.
Een exorcisme, een duivelsuitdrijving.
Kan dat dan? Of was het een ziekte, of is dat hetzelfde?
Het antwoord is eenvoudig: we weten het niet. We geven er een naam aan.
Vroeger was je dan bezeten door een boze geest.
Nu zeggen we ‘je bent ziek’, of ‘je hebt een ziekte’.
En in de neurologie zeggen ze dat je chemiehuishouding in je hersenen dan niet klopt. Dan krijg je medicatie. Soms helpt dat.
In de psychologie wijzen je naar je verleden en wat daar is mis gegaan. Dan krijg je therapie, soms helpt dat.
Allemaal verhalen.
Het ware verhaal, de waarheid?

Ik zeg altijd weer ‘de waarheid ligt bij God’.
ik heb hem niet, ik hem mijn verhaal, jij het jouwe.
Waarin we proberen om
mijn geloof, jouw geloof,
mijn overtuiging, jouw overtuiging,
mijn bewogenheid, jouw bewogenheid,
mijn geraaktheid, jouw geraaktheid,
mijn verwondering, jouw verwondering,
mijn dankbaarheid, jouw dankbaarheid,
mijn zoeken, jouw zoeken,
mijn vinden, jouw vinden.

Te verbinden aan het leven.

Dat vraagt respect. Eindeloos veel respect.
Dat de ander anders denkt, bidt, leeft, voelt, gelooft, dan jij.
En dat dat altijd zo blijven zal.
Amen.

Ook op de SoW kerkenraad van 19 januari gaan we daarmee aan de gang. De tweede missionaire ronde heeft vanuit de landelijke kerk weer onze classis bezocht en heeft ons weer materiaal aangereikt om mee te kunnen werken. Ook hebben we ons beleidsplan uit 2004 aangepast. Dit zal ook aan de orde komen.