Preek 25 Maart 2012

De ramshoorn klinkt

De wachter:

Kom toch terug van de heilloze weg die jullie zijn ingeslagen!
Kijk toch wat er mis is in onze wereld!:

Onder ons volk, onder de vrouwen en mannen, rijzen ernstige klachten tegen de
samenleving.
Sommigen zeggen: “Wij zijn in Nederland te talrijk om voor iedereen werk te hebben, zodat we zelf ons geld kunnen verdienen om voldoende en goed eten te kunnen kopen tegen de honger”.
Anderen zeggen: “Wij hebben ons huis moeten verkopen, onze lidmaatschappen
opgezegd, onze studie moeten onderbreken, onze hobby’s gewijzigd of afgebouwd, om niet in grote schulden te komen”.
Weer anderen zeggen: “We hebben geld moeten lenen om de gemeentelijke belastingen en de aanvulling op het ziekenfonds te kunnen betalen.
Zijn zij niet evenveel waard als andere mensen? Zijn hun kinderen soms minder dan andere kinderen? Waarom mogen zij niet overal aan meedoen? Waarom mogen zij niet evenveel hoop en vertrouwen hebben in de toekomst?

Kom toch terug van de heilloze weg die jullie zijn ingeslagen! Ga de rechte weg, zodat je je ziel zult behouden.

De ramshoorn klinkt

De wachter:

Iedere dag worden wij geconfronteerd met onrecht. Met uitbuiting, slavernij en geweld.
Drugsbazen leven in grote weelde en jagen duizenden mensen het ongeluk en de dood in. Wrede dictators maken het geld op, terwijl zwaar bewapende legers de hongerende massa in een wurggreep houden. Kinderen worden gedwongen de wapens op te pakken. Vrouwen worden verkracht. Mensen die opkomen voor recht en menselijkheid worden op wrede wijze vermoord. Westerse landen verrijken zich ten koste van arme landen. Ons gevaarlijke afval wordt in arme landen gedumpt. Het zijn altijd de kwetsbare mensen die eronder lijden: de armen, de vrouwen en kinderen.Waar is God, roepen jullie? Waarom doet God niets? Leunt God als toeschouwer achterover? Nee, niet ik, júllie leunen als toeschouwer achterover.

Kom toch terug van de heilloze weg die jullie zijn ingeslagen! Ga de rechte weg, zodat je je ziel zult behouden.

De ramshoorn klinkt

We hebben het verhaal van Ezechiël dus naar deze tijd proberen te vertalen door op de ‘bazuin’ te blazen en een wachter het huidige onrecht te laten aanzeggen.
Hoe is dat bij u overgekomen? (Je word stilgezet en: het geluid komt ineens van de andere kant, van boven bij het orgel)

De wachter zegt aan. Ezechiël moet hier de wachter zijn die het volk waarschuwt. Om terug te keren van de heilloze weg die ze zijn ingeslagen. Het heeft hier dodelijke gevolgen als mensen niet naar de wachter luisteren. Ze raken hun ziel en hun leven kwijt. Als mensen wel naar de wachter luisteren, hebben ze bezield leven en toekomst. Als de wachter niet waarschuwt met de bazuin, wordt hij aansprakelijk gesteld voor het gevloeide bloed.
Iemand in het voorbereidingsgroepje zei tegen mij: jij bent de wachter. Een dominee heeft deze taak ook.
Wel lastig, die taak van een wachter. De wachter was eigenlijk iemand die vanuit zijn uitkijkpost de omgeving goed kon overzien en waarschuwde als de vijand eraan kwam. Maar hier is geen vijand van buiten. Hier is de vijand het eigen geweten, de verkeerde keuzes die mensen maken.
Daarom is het zo lastig. Want wat zijn verkeerde keuzes? Als het om situaties ver af, is het nog wel makkelijk daarover te oordelen. Maar als het om onze eigen keuzes gaat? Is het fout als je je kleren bij H&M koopt, terwijl je wel weet dat die kleren door kinderen zijn gemaakt?
Is het fout aangesloten te zijn bij een bank die er een flink bonussenbeleid op nahoudt?
Is het fout om in een vliegtuig te stappen omdat het zo slecht is voor het milieu?
Zijn keuzes die mensen maken niet privé, beschouwen wij die niet als de persoonlijke verantwoordelijkheid van mensen? En wij houden niet meer van het opgestoken vingertje, van een wachter of dominee die ons de les leert.
Heeft de wachter vanmorgen het recht om ons hierop aan te spreken?
We hebben vanmorgen in elk geval de 10 geboden gehoord, die ons eraan willen herinneren welke levenswijze rechtvaardig is. Welke leefregels ons zijn gegeven om elkaar recht te doen. Bij God gaat het altijd weer om de zwakke, de arme, de weduwe en de wees. Bij die leefregels moet iedereen dan maar vanuit het eigen geweten persoonlijke keuzes maken.

Belangrijk is hier bij Ezechiël ook het woord weg. De weg die je gaat, is die recht? Is die goed? Behalve aan recht doen aan de ander, kun je ook denken aan recht doen aan jezelf.
Wanner doe je recht aan jezelf, ben je trouw aan jezelf?
Ik moest denken aan een joodse vrouw bij wie ik donderdagavond een workshop jiddisch zingen volgde. Zij was klassiek opgeleid als zangeres aan het conservatorium. Ze deed niets met haar joodse achtergrond, ook omdat haar ouders haar geleerd hadden dat je daar beter niet voor uit kon komen, want dat gaf alleen maar problemen. Een joodse man gaf haar eens jiddische muziek en zei: dat moet je gaan zingen om je ziel terug te vinden. En nu zingt zij alleen nog maar jiddisch. En tijdens het zingen door vertelde zij over hoe bijzonder het voor haar was, haar wortels, het herontdekken van haar identiteit. Het was bezield zingen.
Die joodse man zou je een wachter kunnen noemen. Die haar aanzei dat ze jiddisch moest gaan zingen om haar ziel terug te vinden. Een wachter zorgt ervoor dat je je ziel niet verliest, hoorden we al.
Durven wij elkaar dingen te zeggen? Dingen die confronterend over kunnen komen, maar ook dingen die juist helend kunnen zijn. Dingen die ervoor zorgen dat we weer op de goede, de rechte weg terechtkomen. Vaak is er zoveel schroom. Waar bemoei je je mee, ben je misschien bang om terug te krijgen.
Zoals het volgende gedichtje zegt:
Kleine jongen Blue, kom, blaas je hoorn.
De schapen lopen het veld op, de koe is in het koren.
Waar is de jongen die voor de schapen zorgt?
“Hij ligt onder de hooimijt, vast in slaap”.
Wil je hem wakker maken? “Nee, niet ik;
want als ik dat doe, zal hij zeker schreeuwen”.
Angst dat de jongen gaat schreeuwen, weerhoudt de dichter om de jongen wakker te maken.
Een ander wakker maken betekent dat je hem uit zijn slaap schudt. En dat is meestal niet prettig voor die ander.

Op de gez. kerkenraad en op de ontmoetingsavonden hebben we een stukje gezien van de dvd De wind steekt weer op, van de PKN. Het gaat over hoe je kerk kunt zijn in deze tijd. Op de dvd komt de volgende tekst voor, die me in dit verband nogal raakte:

Als ik kijken kon
Had ik je wel gezien

Als ik horen kon
Had ik wel geluisterd

Als ik bidden kon
Had ik je naam wel genoemd

Als ik maar…

Ik had je willen vertellen
Over mijn geloof
Mijn hoop, mijn twijfel
Maar ik durfde niet

Ik had je willen zeggen
Dat het anders kon
Niet veel anders
Maar wel heel anders
Maar het kwam er niet van

Het komt er maar zo zelden van

Ik had je kunnen zeggen
Dat er antwoorden zijn
Ik begrijp ze ook niet
Maar ze zijn er wel
Maar je hebt er nooit naar gevraagd

Ik had kunnen zeggen
God, Jezus, leven, hoop.
Maar ik wist niet
dat je het wilde weten

De woorden liggen op mijn tong
In een mond vol tanden

Ik had je willen zeggen…

Nee..

Ik wil je zeggen
Dat je niet alleen bent
Dat God van je houdt
En Jezus en zo

En ik trouwens ook

Laten we bereid zijn om wachter te zijn, dat onze woorden niet op onze tong liggen in een mond vol tanden, maar naar buiten komen. Dat we bezield durven zijn en vanuit onze bezieling onze stem durven verheffen. Ter wille van recht en gerechtigheid, voor onszelf en voor alle anderen die nog in onrecht leven. Voor wie Jezus zijn leven gaf ter wille van een andere, menselijke wereld.