Preek 4 December 2011

De prijs van de vrijheid moet soms duur worden betaald.
We zien het momenteel bij mensen in Syrië, die hun strijd om vrijheid en democratie soms met de dood moeten bekopen. Mensen die worden gevangen gezet, opgesloten om hun stem en hun daden te smoren. (journalisten in Rusland, mensen in Mexico, vermoord door drugskartels e.d.)
Je kunt inderdaad mensen opsluiten, martelen en doden, maar dat betekent godzijdank niet dat je hun geloof, hun geestkracht, hun visioen kunt doven.
‘’Mij kunnen ze doden’’, zei bisschop Romero uit El Salvador, ‘’maar niet de stem van de gerechtigheid.’Ik zal opstaan in mijn volk.’’
Ook Barbara werd opgesloten, zegt het verhaal over haar. In een toren!

Waar denken we aan bij een toren?
De toren heeft als functie b.v. het statussymbool. De Toren van Babel kennen we, in Dubai staat de hoogste toren ter wereld van wel 828 meter hoog. Vanouds werden torens ook benut voor militaire doeleinden, zoals uitzichttorens en de verdedigingstorens van kastelen.
Kerktorens werden vaak als uitzichttoren gebruikt en waren daartoe soms eigendom van de gemeente en niet van de Kerk. Torens speelden een rol als baken en ter oriëntatie. In de landmeetkunde werden kerktorens vaak gebruikt als oriëntatiepunt en ook zeevarenden richtten zich vaak op kerktorens. De vuurtoren is het baken voor zeevarenden.Torens speelden een rol in het waarschuwen van de bevolking, bijvoorbeeld door middel van klokgelui. Torens dienen vaak ook een technisch doel. Zo zijn er watertorens, maar ook televisietorens en verkeerstorens.

De vader van Barbara was rijk, zegt de legende. De kans is dus groot dat de toren als statussymbool diende, maar ook wellicht als verdedigingstoren tegen vijanden. Maar het verhaal zegt ook dat hij de toren liet bouwen, speciaal om Barbar erin op te sluiten.
Hij sluit Barbara erin op om haar veilig te weten, zodat ze niet kan doen wat zij zelf wil, maar onder de bescherming van haar vader blijft. Beschermd tegen invloeden van buitenaf. Jonge mannen die om haar hand dingen. Bovendien bezoekt Barbara bijeenkomsten van christenen.
Ik kan me er wat bij voorstellen als ouder, dat je je kinderen wilt beschermen en dat je graag wil dat ze dezelfde waarden en normen krijgen als dat je zelf hebt.
Maar tegelijkertijd weet ik heel goed dat dit niet kan en niet goed is en dat je ze alleen maar kunt vertrouwen kunt geven in zichzelf. Dat dat werkt, het andere niet. Dat je ze dan niet kwijtraakt, anders wel.
Maar de vader van Barbara geeft geen duimbreed toe. Hij wil zeggenschap over haar leven houden. Hij denkt misschien dat hij wint, maar hij verliest natuurlijk.
Het is hem een doorn in het oog dat Barbara zich tot het christendom heeft bekeerd en een derde venster in de toren heeft laten bouwen. Dat venster zou staan voor de goddelijke drieeënheid.
Als zij toch weet te ontsnappen uit de toren, maar later weer wordt gevonden, laat hij haar martelen en weer opsluiten. Maar zegt het verhaal: haar wonden worden door engelen gestreeld met pauwenveren en genezen en zij krijgt brood en wijn aangereikt. (zie symbolisch bloemstuk) Ze ziet er na elke verwonding nog mooier uit.
Zij weet zich God aan haar kant. Dat is bijzonder.
Dat zij zich niet kapot laat maken door haar opgesloten zijn, haar letterlijke gevangen zitten.
Dat zij gelooft dat de weg die zij gaat, een goede is en zij niet anders kan dan die te gaan.
Ik had altijd ook enorme bewondering voor Nelson Mandela b.v. die al die jaren op Robben Island gevangen zat maar zich niet liet breken en niet verbitterd werd. Hij bleef geloven in het visioen van recht en gerechtigheid. Zijn geest, zijn hart bleef bij God en kwam niet in de macht van het kwaad.
Het kan blijkbaar. De tirannen, de vaders die denken dat ze machtiger zijn, ze verliezen.
Barbara wordt onthoofd volgens de legende. Maar haar vader wordt op dezelfde dag door de bliksem getroffen en sterft ook.

Je kunt ook figuurlijk opgesloten zitten. In je lichaam als dat ziek is, niet goed functioneert. Dat zei iemand in de voorbereidingsgroep, die weet hoe dat voelt.
Je kunt opgesloten zitten in een moeilijke situatie, in oude patronen die je gevangen houden en belemmeren vrij te worden. Gevangen zitten in haat of wrok, in angst en noem maar op.
Er is zoveel dat ons kan belemmeren vrij te zijn en echt te leven.
Misschien zou je in deze tijd van advent erbij stil kunnen staan wat je belemmert, gevangen houdt om straks Kerst te kunnen vieren, het licht toe te laten.

Wij wachten in deze adventstijd op licht want het is nog donker. We staan op de uitkijk om te zien of de boodschapper van de vrede al nadert.
Ook in een toren, juist in een toren, kun je uitkijken. Uitkijken naar tekenen van licht, van hoop, van een nieuw begin.
De torens zullen vallen, zegt Jesaja. Al is er nu nog benauwdheid en verdrukking, ´´het licht van de witte maan zal dan zijn als het licht van de gloeiende zon, en het licht van de gloeiende zon zal zevenmaal zo sterk zijn,
als het licht van zeven dagen,- ten dage dat de Ene de breuk van zijn gemeente
zal verbinden en het letsel dat hij sloeg genezen zal´´.

Barbara wordt afgebeeld met een avondmaalskelk en in een groen priestergewaad. Ze is de priesteres die het heilige brengt aan mensen die gevangen zitten in zichzelf. Ze waakt over het vuur van de liefde zodat het niet dooft in deze koude wereld. Er is een oud gebruik dat op 4 december mensen kersentakken afsnijden en op een vaas zetten, dan bloeien ze met kerstmis. (zie symbolisch bloemstuk) Liefdestwijgen zijn het die in de koude winter de liefde tot boei brengen en het hart verwarmen. Barbara brengt Christus naar de mensen. Ze heeft de moed om de gevangenis binnen te gaan. Haar groene gewaad symboliseert het leven. Het groene gewaad kan zelfs door de dood niet worden vernietigd. Het grijze wordt groen als zij verschijnt.
Barbara is dus een vertegenwoordiger van God, zoals die mens van God Jezus, op wiens komst wij wachten. Die al het leed verzoeten, de pijn genezen zal.
Die, net als Barbara gevangen werd genomen, maar zijn ziel niet aan het kwaad verkocht. Die stierf, maar door wie wij weten: sterk als de dood is de liefde. Het licht gaat het duister overwinnen!
Het is beloofd, het komt eraan.